Ręczniki w saunie cz. 1

Używanie ręczników w saunie nie wydaje się skomplikowane, ale czy na pewno? Żeby nie być gołosłownym będę posiłkował się dokumentem Wytyczne dotyczące wymagań sanitarno-higienicznych dla saun, opracowanym przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny na zlecenie Głównego Inspektoratu Sanitarnego, Warszawa 2016, aktualizacja 2024 oraz artykułem Ręcznik w saunie – niby banał, ale… czy na pewno?, do którego odsyłam dociekliwych, a w którym napisano m.in.:

Ręcznik w saunie suchej:
„Zacznijmy od tego do czego służy nam ręcznik w saunie suchej, bo tylko w saunach tego rodzaju go używamy (oczywiście zakładając, że znamy już podstawy i wiemy dlaczego nie wchodzimy do sauny w kostiumie kąpielowym, o którego szkodliwości pisaliśmy tutaj).

Otóż ręcznik służy kilku celom. Pierwszym i podstawowym z nich jest higiena. W saunie suchej ręcznik, wykonany z włókien naturalnych, ma za zadanie fizycznie oddzielać nasze pocące się ciało od drewnianego wyposażenia sauny tj. ław i ścian. Dlatego właśnie bardzo ważne jest by, wchodząc do kabiny sauny suchej (fińskiej, bio czy infrared), brać ze sobą na tyle dużo ręcznika/ręczników by móc podłożyć go/je pod każdą, powtarzamy KAŻDĄ część ciała, która opiera się o ławy lub ściany. (…)

Idąc do strefy saun dobrze jest wziąć ze sobą dwa duże ręczniki o wymiarach minimum 70×150 cm. A po co ten drugi? No i tutaj przechodzimy do kolejnej roli jaką pełni ręcznik w saunarium, a mianowicie osuszanie ciała po prysznicu. (…)

UWAGA! Jeśli nagość w saunie jest dla Ciebie krępująca możesz zabrać też dodatkowy trzeci cienki ręcznik lub hammam w celu owinięcia się nim na seansie. (…)

Tureckie ręczniki peshtemal (tur. peştamal), nazywane popularnie ręcznikami hammam, od nazwy łaźni tureckiej [Źródło: Loomac]

Ręcznik w łaźni parowej…
„Że co?” spytasz.
O ile jesteś kulturalnym saunowiczem to Cię to zdziwi i zaskoczy. Niestety nadal wiele osób w Polsce korzysta z łaźni parowej w ręcznikach lub innych okryciach (najgorsze możliwe to kostium kąpielowy), co zasadniczo mija się z celem korzystania z tego zabiegu. (…)

JAK DOBRAĆ RĘCZNIK:
Zasadniczo w saunie suchej, z uwagi na wysoką temperaturę od 95 do 110 a nawet i 130 stopni Celsjusza nie mogą znajdować się żadne sztuczne tworzywa, które pod wpływem tejże temperatury zaczną się topić i wydzielać trujące dla organizmu związki (z takich tworzyw jest dziś wykonane m.in. 100% kostiumów kąpielowych). Dlatego ważne jest by ręcznik, z którego korzystamy w saunie suchej był wykonany z tworzyw naturalnych jak np. bawełna czy też len”.

Poniżej kilka informacji nt. ręczników wybranych z przywoływanego już dokumentu Wytyczne dotyczące wymagań sanitarno-higienicznych dla saun:

„W celu skorzystania z sauny należy się zaopatrzyć w dwa ręczniki – jeden do wycierania się, drugi jako podkładka na ławę lub do owinięcia ciała”.
„Z ławek należy korzystać siadając lub leżąc na rozłożonych ręcznikach, które wchłaniają pot. (…) Na ławach można siedzieć lub leżeć (na ręczniku)”.
„W saunach suchych (drewnianych) należy siadać na ręczniku. Ręcznik powinien być rozłożony tak, aby żadna część ciała nie stykała się z powierzchnią drewnianą”.

Cd. w drugiej części odsłony Ręczniki w saunie cz. 2.

Zasady korzystania z sauny

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego wydał w 2016 r. wytyczne dotyczące wymagań sanitarno-higienicznych dla saun, w których określił również zasady korzystania z sauny.
W 2024 r., na zlecenie Głównego Inspektoratu Sanitarnego, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny przygotował aktualizację dokumentu: Wytyczne dotyczące wymagań sanitarno-higienicznych dla saun.

Napisano w nim m.in.:
„Zaleca się, aby przed korzystaniem z sauny każdy jej użytkownik dokonał gruntownego umycia ciała mydłem i wodą, korzystając z natrysku, z następowym starannym osuszeniem ciała”.
(…)
„Użytkownik powinien korzystać z sauny bez ubrania, w tym bez kostiumu kąpielowego i bielizny. Podczas kąpieli w saunie wszelka odzież utrudnia parowanie potu z powierzchni ciała, powodując podrażnienie skóry, a w przypadku tkanin z włókien syntetycznych panująca w saunie wysoka temperatura może spowodować ich stopienie się i poparzenie skóry. Przed wejściem do sauny należy zdjąć wszelką biżuterię. Podczas korzystania z sauny zaleca się używanie dwóch ręczników(…)”.
(…)
Zasady korzystania z sauny:

  • Z sauny mogą korzystać wyłącznie osoby w dobrym stanie zdrowia, bez przeciwwskazań lekarskich.
  • Osoby cierpiące z powodu chorób przewlekłych powinny, przed pierwszym seansem, zasięgnąć opinii lekarza, gdyż niektóre choroby mogą być przeciwwskazaniem do korzystania z sauny.
  • W saunie nie należy przebywać w okularach i szkłach kontaktowych.
  • Nie zaleca się korzystania z sauny bezpośrednio po obfitym posiłku.
  • Z sauny należy korzystać wyłącznie w obuwiu typu klapki, nie zawierającego elementów metalowych.
  • Przed wejściem do sauny należy zdjąć wszystkie przedmioty metalowe, ponieważ mogą stać się przyczyną poparzeń ciała.
  • W celu skorzystania z sauny należy się zaopatrzyć w dwa ręczniki – jeden do wycierania się, drugi jako podkładka na ławę lub owinięcia ciała.
  • Przed przystąpieniem do seansu w saunie należy umyć całe ciało pod prysznicem mydłem i ciepłą wodą, a następnie wytrzeć do sucha.
  • W saunach suchych (drewnianych) należy siadać na ręczniku. Ręcznik powinien być rozłożony tak, aby żadna część ciała nie stykała się z powierzchnią drewnianą.
  • Korzystanie z sauny rozpoczyna się od ław niskich, stopniowo przechodząc na wyższe.
  • Na ławach można siedzieć lub leżeć (na ręczniku).
  • Przed skorzystaniem z sauny nie należy stosować kosmetyków, w szczególności w formie kremów lub balsamów do ciała, gdyż powoduje to ograniczenie pocącej się powierzchni ciała i intensywności pocenia się. W celu przystosowania układu krążenia do prawidłowego funkcjonowania w pozycji stojącej, wskazane jest w ostatnich 2 – 3 minutach przebywania w saunie przyjęcie pozycji siedzącej z opuszczonymi nogami.
  • W każdym etapie korzystania z sauny należy dbać odpowiednio o dobre ogrzanie ciała i dostateczne jego wychłodzenie.
  • Kąpiel w saunie kończy się zawsze dostatecznym wychłodzeniem ciała wodą – niewskazane jest używanie mydła.
  • W czasie i bezpośrednio po skorzystaniu z sauny nie zaleca się podejmowania wysiłku fizycznego.
  • Po skorzystaniu z sauny należy wypocząć około 20 – 30 minut. Celowe jest wypicie w tym czasie umiarkowanych ilości płynów (około 0,5 – 1 l), najlepiej wód mineralnych lub soków owocowych”.

Szczegółowe zasady korzystania z sauny suchej można znaleźć tutaj, a z sauny parowej tutaj, zaś porównanie sauny suchej i parowej można przeczytać tutaj.

Sauna sucha a parowa

Korzystający z sauny często nie wiedzą, którą saunę wybrać. W tej odsłonie zostanie przedstawione porównanie sauny suchej z parową. Poniżej najważniejsze cechy tych saun:

Rodzaj saunyTemperatura powietrzaWilgotność względnaCharakterystyka
Sauna sucha
(zwana też fińską)
60-110 °C5-15%Piec ogrzewający kamienie.
Siedziska i oparcia z drewna.
Sauna parowa
(zwana też łaźnią)
45-55 °C40-100%Piec utrzymujący zadaną temperaturę i generator pary wodnej do utrzymania zadanej wilgotności.
Siedziska i oparcia ceramiczne lub z tworzywa sztucznego.
Źródło: https://www.polskietowarzystwosaunowe.pl/saunowicze/rodzaje-saun, dostęp 2024.02.01

Różnice między sauną suchą a parową:

  • zasadniczą różnicą jest przede wszystkim temperatura – w saunie suchej będzie ona nawet dwukrotnie większa,
  • wilgotność powietrza w saunie suchej będzie bardzo niska, podczas gdy w saunie parowej może wynosić nawet 100%,
  • ze względu na temperaturę i wilgotność sauna parowa umożliwia dłuższe seanse niż sauna sucha,
  • sauna parowa sprawdzi się doskonale w przypadku zapalenia zatok czy innych objawów przeziębienia, natomiast w przypadku sauny suchej objawy przeziębienia mogą nie tylko nie ustąpić, ale nawet się nasilić,
  • sauna parowa, dzięki przymglonemu i mało przejrzystemu powietrzu, daje możliwość mniej skrępowanego odkrycia ciała niż sauna sucha.

Na podstawie: https://www.infrahome.pl/sauna-parowa-a-sauna-sucha.html dostęp 2024.02.01

Przy prawidłowym użytkowaniu oba rodzaje saun są korzystne dla zdrowia (pod warunkiem, że stan zdrowia nie wyklucza korzystania z sauny – przed skorzystaniem z sauny należy skonsultować z lekarzem, czy przy aktualny stan zdrowia na to pozwala). W saunie powinno się w zasadzie przebywać bez okrycia (zobacz odsłonę W saunie bez kostiumów kąpielowych). W saunie suchej należy siadać lub kłaść się na ręczniku, tak aby żadna część ciała nie dotykała do desek (zobacz odsłonę Najczęstsze błędy popełniane w saunie).

Sauna parowa jest bardziej przyjazna w użytkowaniu ze względu na niższą temperaturę i szybsze psychologiczne poczucie pocenia, ponieważ z powodu wysokiej wilgotności wydaje się, że pocenie jest bardziej obfite niż jest to w rzeczywistości. Para wodna skrapla się bowiem na ciele ludzkim, przy okazji spłukując z ciała pot. Sauna parowa wpływa dobrze na układ oddechowy, poprawia stan skóry i wpływa relaksująco na organizm.

Pobyt w obu saunach wpływa m.in. na poprawę funkcjonowania układu krążenia, utratę wagi, detoksykację organizmu, wzmocnienie układu odpornościowego.

Ogólne zasady korzystania z sauny znajdują się tutaj, zaś szczegóły dotyczące sauny suchej można znaleźć tutaj, a sauny parowej tutaj. Natomiast najczęstsze błędy popełniane w saunie można poznać tutaj.